Conclusies
Condities voor kwaliteit
De manifestatie was opgebouwd rond de vier cruciale voorwaarden voor het
ontstaan van ruimtelijke kwaliteit:
1. Goed opdrachtgeverschap, want
‘een goede opdrachtgever geeft niet alleen opdracht, maar heeft ook een
opdracht’.
2. Een goed geformuleerd programma van eisen: een
combinatie van individuele verlangens en collectieve spelregels.
3.
Ontwerpkwaliteit: het programma wordt uitgewerkt door ontwerpers die met de
materie vertrouwd zijn.
4. Een goed georganiseerd proces met heldere
stappen.
Lees verder
over de condities voor kwaliteit >>
Sturen op kwaliteit
Belangrijke conclusie: omdat de regelingen mikken op sturen op kwantiteit, gaat
het hele aanvraag- en toetsingsproces hoofdzakelijk over cijfers. Pas als er
overeenstemming is over het volume van nieuwe bebouwing, komt ‘ruimtelijke
kwaliteit’ ter sprake en dat blijkt te laat te zijn.
Ondanks de
verschillende invalshoeken en perspectieven van de deelnemers, blijkt tijdens de
manifestatie het idee breed gedragen om bij de transformatie van erven het
accent van
sturen op kwantiteit, te verleggen naar sturen op kwaliteit. De
huidige – met name kwantitatieve – regelingen, leiden niet
automatisch tot de gewenste kwaliteit. Daar zijn veel voorbeelden van gegeven.
Als belangrijke redenen worden genoemd dat de huidige kwantiteitregels te weinig
ruimte laten om het karakteristieke formaat van de bebouwing te handhaven en dat
de regelingen te weinig ruimte bieden voor afstemming op de specifieke
kwaliteiten en mogelijkheden van een locatie.
Initiatieven
Er zijn ook interessante en richtinggevende initiatieven voor een andere
praktijk. Zo hebben de provincie en Het Oversticht de
‘ervenconsulent’ in het leven geroepen. Deze persoon heeft
‘aan de keukentafel’ in het begin van een transformatieproces een
belangrijke sturende, stimulerende en verwijzende rol. Ook in het programma
‘re-animatie erfgoed Overijssel’ is een richtinggevende benadering
te herkennen: het stimuleert met ontwerpstudies de verkenning van
architectonisch en landschappelijk verantwoorde transformaties van erven.
Bovendien geven een catalogus (van in Overijssel voorkomende erven en
boerderijen) en een voorbeeldenboek eigenaren de nodige basisinformatie over de
kenmerken en mogelijkheden van hun bezit.
Geadviseerd wordt om
ruimtelijke kwaliteit volwaardig deel te laten uitmaken van het planproces: in
de initiatief-, ontwerp- en toetsingsfase. Dit betekent concreet:
-
ruimtelijke kwaliteit vooraan in het planproces.
- ontwikkel minder, maar
heldere en meer robuuster regels.
- ondersteun en versterk als overheden
particulier opdrachtgeverschap door de
juiste ‘verhalen’ te
vertellen over de toekomst van de verschillende landschappelijke gebieden en
over de plek van de veranderende erven daarin.
- verbind de stimulerings-,
advies- en de toetsfase van plannen voor erftransformaties, zodat erfeigenaren
in verschillende fasen niet te maken krijgen met andere gezichten en
culturen.
- kwantitatieve grenzen meer relateren aan de mogelijkheden van de
specifieke locatie en ambities met het betreffende gebied
Om dit te
testen en verder uit te werken, stelt AtelierOverijssel een pilot-project voor
met een Kwaliteitsdesk voor de transformatie van erven.
Lees meer over de pilot.
>>
<< TERUG
